Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігі
_______________________
(білім беру ұйымының атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Атмосфераның құрамы
| Бөлім: | 3.2 Атмосфера |
| Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда) | |
| Күні: | |
| Сынып: | 7 |
| Қатысушылар саны: | |
| Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың тақырыбы | Атмосфераның құрамы |
| Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары | 7.3.2.1 атмосфераның құрамын сипаттайды |
| Сабақтың мақсаты | Барлық оқушылар: атмосфераның құрамындағы негізгі газдарды (азот, оттек, аргон, көмірқышқыл газы) атайды. Көпшілік оқушылар: газдардың үлесін дөңгелек диаграммада көрсетіп, әр газдың тіршілік үшін маңызын түсіндіреді. Кейбір оқушылар: көмірқышқыл газы мен су буы мөлшерінің өзгеруі ауа райы мен климатқа қалай әсер ететінін дәлелдейді. |
Сабақтың барысы
| Сабақтың кезеңі/ уақыт | Педагогтің әрекеті | Оқушының әрекеті | Бағалау | Ресурстар |
|---|---|---|---|---|
| Сабақтың басы 5 мин | Ұйымдастыру. «Ауасыз қанша уақыт өмір сүре аламыз?» деген проблемалық сұрақ қояды. Жауаптарды тақтаға жазып, сабақ мақсатын оқушылармен бірге тұжырымдайды. Бағалау критерийімен таныстырады. | Сұраққа болжам айтады, «Біз не білеміз / не білгіміз келеді» кестесінің алғашқы екі бағанын толтырады. | Ауызша кері байланыс, «Бас бармақ» әдісі | Слайд №1–2, «Білемін / Білгім келеді / Білдім» кестесі |
| Сабақтың ортасы: жаңа білім 15 мин | Оқулықтағы мәтінмен «Түртіп алу» стратегиясы бойынша жұмыс ұйымдастырады. Атмосферадағы газдардың пайыздық үлесі берілген кестені көрсетеді: азот ≈78%, оттек ≈21%, аргон ≈0,93%, көмірқышқыл газы ≈0,04%. Қосымша сұрақтар қояды: «Неліктен оттек аз болса да, тіршілік үшін маңызды?» T1. Атмосфера құрамындағы газдардың үлесін дөңгелек диаграммада көрсетіңіз. Әр секторға газдың атауы мен пайызын жазыңыз. | Мәтінді оқып, белгі қояды (✓ білемін, + жаңа, ? түсініксіз). Жұпта газдардың үлесін салыстырады, түсініксіз тұстарын сұрайды. | Жұптық тексеру, мұғалімнің ауызша кері байланысы | Оқулық, газдар үлесінің кестесі, слайд №3 |
| Сабақтың ортасы: топтық жұмыс 15 мин | Сыныпты 4 топқа бөледі: «Азот», «Оттек», «Көмірқышқыл газы», «Су буы мен шаң». Әр топқа сұрақ карточкасын береді: газ қайдан пайда болады, тіршілікке қандай маңызы бар, мөлшері өзгерсе не болады. Топтардың жұмысын бақылап, бағыттаушы сұрақтар қояды. T2. Тобыңызға берілген газдың атмосферадағы рөлін түсіндіріңіз: қайдан пайда болады, тіршілік үшін маңызы, мөлшері өзгерсе не болатыны (кемінде бір мысал). | Топта рөлдерді бөледі (жазушы, баяндамашы, уақыт бақылаушы). Постер дайындап, 1 минутта таныстырады. Басқа топтар бір сұрақ қояды. | Дескрипторлар бойынша топтық бағалау, «Екі жұлдыз, бір тілек» | Сұрақ карточкалары, A3 парақ, маркерлер |
| Сабақтың соңы 10 мин | Қорытынды сұрақтар қояды. «Көмірқышқыл газы көбейсе, климат қалай өзгереді?» деген сұраққа қысқа жазбаша жауап сұрайды. Үй тапсырмасын түсіндіреді: тұратын елді мекендегі ауа сапасына әсер ететін 2 факторды жазу. T3. Көмірқышқыл газы мен су буы мөлшерінің артуы ауа температурасына қалай әсер ететінін 2–3 сөйлеммен түсіндіріңіз. | Шығу парағына жауап жазады. «Білдім» бағанын толтырады, бағдаршам түстерімен өзін-өзі бағалайды. | Шығу парағы, өзін-өзі бағалау | Шығу парақтары, бағдаршам карточкалары |
Қосымша әдістемелік бөлімдер (ұсынылады; №130 бұйрық нысанында міндетті емес)
Бағалау критерийлері
- Атмосфераның құрамындағы негізгі газдарды және олардың үлесін көрсетеді
- Газдардың тіршілік үшін маңызын түсіндіреді
Дескрипторлар
| Тапсырма | Бағалау критерийі | Дескриптор | Балл |
|---|---|---|---|
| T1 | Газдардың үлесін көрсетеді | Диаграммада азот пен оттектің үлесін дұрыс көрсетеді | 1 |
| T1 | Газдардың үлесін көрсетеді | Аргон мен көмірқышқыл газын белгілеп, пайызын жазады | 1 |
| T2 | Газдың маңызын түсіндіреді | Газдың пайда болу көзін атайды | 1 |
| T2 | Газдың маңызын түсіндіреді | Тіршілік үшін маңызын мысалмен түсіндіреді | 1 |
| T3 | Себеп-салдарды түсіндіреді | Газ мөлшері мен температура арасындағы байланысты көрсетеді | 2 |
Саралау
Қолдау қажет оқушыларға газдар үлесі жазылған дайын диаграмма үлгісі мен терминдер сөздігі беріледі. Жоғары деңгейдегі оқушылар Т3 тапсырмасында климаттық өзгерістің бір салдарын қосымша дәлелдейді.
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушыларға бейімдеу
Мәтін қысқартылған нұсқада, ірі қаріппен беріледі. Тапсырма нұсқаулығы суретпен көрсетіледі, жауапты ауызша беруге рұқсат етіледі.
Кері байланыс және рефлексия
«Білемін / Білгім келеді / Білдім» кестесі және бағдаршам: жасыл — түсіндім, сары — сұрағым бар, қызыл — көмек керек.