Жаратылыстану · 6-сынып: оқу бағдарламасы

6.1 Ғылым әлемі

• 6.1.1.1жаратылыстану ғылымдарының зерттеу нысандарын тізіп атау

• 6.1.2.1тәуелді, тәуелсіз және бақыланатын айнымалыларды анықтау

• 6.1.3.1жоспар бойынша зерттеу жұмысын жүргізу
• 6.1.3.2қауіпсіз жұмыс жүргізудің жағдайларын анықтау

• 6.1.4.1Халықаралық бірліктер жүйесінің өлшем бірліктерін пайдалану

• 6.1.5.1алынған деректерді графикалық түрде көрсету

• 6.1.6.1алынған қорытындыларды түрлі формада көрсету

6.1 Адам. Жер. Ғалам

• 6.2.1.1макро- және микроәлем нысандарының параметрлерін атау

• 6.2.2.1Жер бетіндегі бақыланатын үдерістер мен құбылыстарды түсіндіру
• 6.2.2.2Жердің қасиеттерін түсіндіру

• 6.2.3.1Жер қабықтарының өзара байланыс тәсілдерін түсіндіру

• 6.2.4.1Жердегі тіршіліктің пайда болуы туралы ғылыми болжамдарды салыстыру
• 6.2.4.2адамның Жерде тіршілік етуінің қазіргі жағдайларын бағалау

• 6.2.5.1географиялық карталар мен шартты белгілерді жіктеу
• 6.2.5.2шартты белгілерді пайдаланып, географиялық карталарды оқу
• 6.2.5.3масштабты пайдаланып, арақашықтықты есептеу
• 6.2.5.4географиялық координаттарды анықтау
• 6.2.5.5сағаттық белдеулер картасын пайдаланып, уақытты анықтау

• 6.2.6.1жоспар бойынша материктер мен олардың физикалық-географиялық аймақтарының табиғат ерекшеліктерін анықтау
• 6.2.6.2жоспар бойынша мұхиттар табиғатының ерекшеліктерін анықтау

• 6.2.7.1халықтың қоныстану заңдылықтарын анықтау
• 6.2.7.2халық тығыздығының көрсеткіштеріне баға беру
• 6.2.7.3дүниежүзіндегі халық тығыздығының жоғары және төмен аймақтарын анықтап, себептерін түсіндіру

6.2 Заттар және материалдар

• 6.3.1.1атом мен молекулаларды, қарапайым және күрделі заттарды айыра білу
• 6.3.1.2атомның негізгі бөлшектерін және олардың орналасуын сипаттау
• 6.3.1.3заттардың қасиеттерін (балқу және қайнау температураларын) сипаттау

• 6.3.2.1заттарды органикалық және бейорганикалық заттар күйінде жіктеу
• 6.3.2.2тірі және өлі табиғатта қышқыл, сілтілі және бейтарап ортаны айыра біледі және әмбебап индикатор көмегімен ортаны анықтау
• 6.3.2.3бейтараптандыру үдерісін түсіндіру

• 6.3.3.1жасанды материалдардың артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау
• 6.3.3.2тұрмыстық химия өнімдерін қолдану саласын және оларды қауіпсіз қолдану ережелерін түсіндіру
• 6.3.3.3Қазақстандағы пайдалы қазбалардың орындарын және қолдану салаларын анықтау
• 6.3.3.4Қазақстандағы пайдалы қазбаларды өндеудің ірі орталықтарын атау және көрсету
• 6.3.3.5пайдалы қазбалардың өндірілуі мен өңделінуінің қоршаған ортаға әсерін түсіндіру

6.3 Тірі және өлі табиғаттағы үдерістер

• 6.4.1.1өлі табиғаттағы болып жатқан үдерістерді модельдеу (таудың жасалу, мүжілу үдерістері, табиғатта заттардың айналымы)
• 6.4.1.2табиғаттағы заттардың химиялық айналымын түсіндіру

• 6.4.2.1жасуша компоненттерін анықтау
• 6.4.2.2тірі ағзаларға тән үдерістерді түсіндіру
• 6.4.2.3ағзалардың қоректену типтерін ажырату
• 6.4.2.4толыққанды тамақтану рационын құру
• 6.4.2.5азық-түлік өнімдеріндегі органикалық заттардың болуын тестілеу
• 6.4.2.6ағзалардағы қоректік заттардың тасымалдануын модельдеу
• 6.4.2.7тыныс алғанда және тыныс шығарғандағы ауа құрамындағы айырмашылықты зерттеу
• 6.4.2.8ағзадан бөлініп шығатын өнімдерді атау
• 6.4.2.9тірі ағзалардың тітіркендіргіштерге жауап беру реакциясын зерттеу

6.3 Энергия және қозғалыс

• 6.5.1.1энергия көздерін атау
• 6.5.1.2энергияны шығарумен және оның жұтылуымен байланысты үдерістерді атау және мысалдар келтіру
• 6.5.1.3электр энергиясының бірлігін атау
• 6.5.1.4электр энергиясының құнын есептеу
• 6.5.1.5энергияны алудың баламалы көздерін ұсыну

• 6.5.2.1қозғалыстың салыстырмалылығына мысалдар келтіру және түсіндіру
• 6.5.2.2қатты денелер, сұйықтар мен газдардың қысымдарын айыра білу
• 6.5.2.3адам қаңқасының құрылысын сипаттау
• 6.5.2.4бұлшық еттің құрылысын сипаттау
• 6.5.2.5тірі ағзалар үшін қысымның мәніне мысалдар келтіру
• 6.5.2.6тиісті құралдарды қолдана отырып, атмосфералық және артериялық қысымды өлшеу және қорытынды жасау

6.4 Экология және тұрақты даму

• 6.6.1.1экожүйе құрамдас бөліктерінің өзара байланысын график түрінде көрсету және түсіндіру
• 6.6.1.2экожүйе ауысымдарының себептерін түсіндіру
• 6.6.1.3экологиялық пирамидада энергия мен заттардың ауысуын түсіндіру

• 6.6.2.1өсімдіктер мен жануарлардың түрлерін анықтау үшін ағзалардың өзіндік ерекшеліктерін қолдану
• 6.6.2.2жергілікті экожүйелердегі тірі ағзалардың алуан түрлілігін зерттеу

• 6.6.3.1өзінің аймағындағы кейбір экологиялық мәселелердің себептерін талдау
• 6.6.3.2экологиялық мәселелерді шешу жолдарын ұсыну

6.4 Әлемді өзгертетін жаңалықтар

• 6.7.1.1әлемді өзгерткен жаңалықтардың маңызын талқылау
• 6.7.1.2жаратылыстану ғылымдарын дамытуда қазақстандық ғалымдардың үлесін талқылау

• 6.7.1.3ғылыми зерттеулердің бағыттарының болашақтағы дамуына болжам жасау